Κάνει να πίνω νερό με το φαγητό;

Η επίδραση της κατανάλωσης ποτών παράλληλα με το γεύμα σύμφωνα με κάποιες βιβλιογραφικές πηγές επιδρά αρνητικά στην διαδικασία της πέψης. Μια από τις υπάρχουσες ερμηνείες είναι ότι προκαλείται συσσώρευση τοξινών που ενδεχομένως δημιουργούν προβλήματα υγείας. Ωστόσο δεν είναι απόλυτα ξεκάθαρο αν για παράδειγμα μόνο ένα ποτήρι νερό μαζί με το γεύμα  θα μπορούσε να έχει αρνητικές συνέπειες  ή αν κάτι τέτοιο είναι απλώς άλλος ένας μύθος. Για να δοθεί μια ακριβής εξήγηση για το ρόλο του νερού στην πέψη, είναι χρήσιμο να γίνει ξεκάθαρος ο τρόπος λειτουργίας του πεπτικού συστήματος.

Συγκεκριμένα η πέψη της τροφής περιλαμβάνει τα εξής στάδια:

  • Η μάσηση ενεργοποιεί τους σιελογόνους αδένες για να αρχίσουν να παράγουν σάλιο. Το σάλιο περιέχει ένζυμα (π.χ. α-αμυλάση σιέλου) που ξεκινούν τη διάσπαση ορισμένων τμημάτων της τροφής.
  • Μόλις το φαγητό φτάσει στο στομάχι, αναμιγνύεται με όξινα γαστρικά υγρά (π.χ. Υδροχλωρικό οξύ) και δημιουργείται ένα παχύρευστο υγρό γνωστό ως χυλός.
  • Στο λεπτό έντερο, ο χυλός από το στομάχι αναμιγνύεται με παγκρεατικά ένζυμα (π.χ παγκρεατική αμυλάση) και τη χολή από το συκώτι. Αυτά διασπούν περαιτέρω την τροφή στα βασικά της συστατικά, προετοιμάζοντας κάθε θρεπτικό συστατικό για απορρόφηση στο λεπτό έντερο και από εκεί στο αίμα. Το μεγαλύτερο μέρος από τα μακροθρεπτικά συστατικά (π.χ. πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπαρά) απορροφάται στο λεπτό έντερο και μόνο ένα μικρό μέρος συνεχίζει τη διέλευσή του στον πεπτικό σωλήνα και φτάνει μέχρι το παχύ έντερο
  • Μόλις βρεθούν τα θρεπτικά συστατικά στην κυκλοφορία του αίματός, ταξιδεύουν σε διαφορετικές περιοχές του σώματός. Η πέψη τελειώνει όταν αποβάλλονται τα εναπομείναντα θρεπτικά συστατικά από το παχύ έντερο μέσω της αφόδευσης. Ανάλογα με το γεύμα, αυτή η διαδικασία της  πέψης μπορεί να διαρκέσει από 24 έως 72 ώρες.

Ωστόσο το ερώτημα σχετικά με τον ρόλο των υγρών στη διάσπαση και απορρόφηση της τροφής παραμένει αναπάντητο.

Είναι ευρέως γνωστό ότι η κατανάλωση αρκετών υγρών καθημερινά προσφέρει πολλά οφέλη στο σώμα. Ωστόσο, κάποιοι ισχυρίζονται ότι η κατανάλωσή τους  με  τα γεύματα δεν είναι ιδιαίτερα επωφελής για τον ανθρώπινο οργανισμό.

 

Επιχειρήματα ΚΑΤΑ της κατανάλωσης υγρών κοντά στο γεύμα

Επιχείρημα 1: Το οινόπνευμα και τα όξινα ποτά επηρεάζουν αρνητικά τη σύσταση του σάλιου
Υποστηρίζεται  ότι η ταυτόχρονη κατανάλωση όξινων ή αλκοολούχων ποτών με τα γεύματα στεγνώνει το σάλιο και περιορίζει τη διάσπαση της τροφής από τον οργανισμό.

Από τη μια πλευρά, το αλκοόλ μειώνει τη ροή του σάλιου κατά 10-15% ανά μονάδα αλκοόλης αλλά αυτό σχετζεται κυρίως με  τα υψηλόβαθμα ποτά και όχι με ποτά όπως η μπίρα και το κρασί.

Από την άλλη, τα όξινα ποτά φαίνεται να αυξάνουν την έκκριση του σάλιου. Ωστόσο δεν υπάρχουν επιστημονικές αποδείξεις ότι η μέτρια κατανάλωση είτε αλκοολούχων είτε όξινων ποτών επηρεάζουν αρνητικά την πέψη ή την απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών.

Επιχείρημα 2: Το νερό επιδρά στα οξέα του στομάχου και στα πεπτικά ένζυμα
Πολλοί ισχυρίζονται ότι το πόσιμο νερό συνδυαστικά με το γεύμα αραιώνει το γαστρικό οξύ και τα πεπτικά ένζυμα, καθιστώντας πιο δύσκολο για τον οργανισμό να αφομοιώσει τα τρόφιμα.

Ωστόσο, ο ισχυρισμός αυτός υποδηλώνει ότι το πεπτικό μας σύστημα δεν είναι σε θέση να προσαρμόσει τις εκκρίσεις του στη σύσταση ενός γεύματος, το οποίο είναι ψευδές και δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Σκεφτείτε να είχαμε πρόβλημα κάθε φορά που καταναλώναμε 1 ποτήρι γάλα με το πρωινό μας ή σούπα με το φαγητό μας!!

Επιχείρημα 3: Η επιρροή των υγρών στην ταχύτητα πέψης
Ένα τρίτο δημοφιλές επιχείρημα κατά της κατανάλωσης υγρών παράλληλα με τα γεύματα υποστηρίζει ότι τα υγρά αυξάνουν την ταχύτητα με την οποία τα στερεά τρόφιμα εξέρχονται από το στομάχι. Ότι δηλαδή μειώνεται ο χρόνος επαφής των τροφών του γεύματος με το οξύ του στομάχου και τα πεπτικά ένζυμα, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται σημαντικά η πέψη.

Ωστόσο, καμία επιστημονική έρευνα δεν υποστηρίζει αυτόν τον ισχυρισμό. Μελέτη που ανέλυσε την κένωση του στομάχου παρατήρησε ότι ενώ τα υγρά περνούν από το πεπτικό σύστημα πιο γρήγορα από τα στερεά, δεν έχουν καμία επίδραση στην ταχύτητα πέψης των στερεών τροφών.

  • Συνεπώς, η παράλληλη κατανάλωση των πόσιμων υγρών (νερό, αλκοόλ ή όξινων ποτών) με τα γεύματα είναι απίθανο να επηρεάσει αρνητικά την πέψη της τροφής.

 

Επιχειρήματα ΥΠΕΡ της κατανάλωσης υγρών κοντά στο γεύμα

Επιχείρημα 1: Τα υγρά βοηθούν τη διάσπαση του φαγητού
Τα υγρά βοηθούν στη διάσπαση των μεγαλύτερων τμημάτων του φαγητού, διευκολύνοντάς τα να προωθούνται από τον οισοφάγο προς το στομάχι. Αυτή η πιο ομαλή μετακίνηση της τροφής αποτρέπει το φούσκωμα και τη δυσκοιλιότητα
Επιχείρημα 2: Τα υγρά βοηθούν τη λειτουργία των πεπτικών ενζύμων
Τα υγρά που εκκρίνει ο στόμαχος κατά τη διάρκεια της πέψης, μαζί με το υδροχλωρικό οξύ και τα πεπτικά ένζυμα, είναι απαραίτητα για την σωστή λειτουργία των ενζύμων αυτών. Προς αυτή την κατεύθυνση λειτουργούν και τα υγρά που πίνουμε.
Επιχείρημα 3: Τα υγρά βοηθούν την απώλεια βάρους
Το νερό μαζί με τα γεύματα μπορεί επίσης να βοηθήσει ώστε να γίνονται μικρές διακοπές στη μάσηση της τροφής. Αυτό δίνει τη δυνατότητα ελέγχου των σημάτων της πείνας και της πληρότητας. Έτσι, αφενός αποτρέπεται σε ένα βαθμό η υπερκατανάλωση τροφής και αφετέρου μπορεί να ενισχυθεί ακόμη και η απώλεια βάρους.

**Μια μελέτη διάρκειας 12 εβδομάδων έδειξε ότι οι συμμετέχοντες που έπιναν 2 ποτήρια νερού (500ml) πριν από κάθε γεύμα έχασαν 2 κιλά περισσότερα από αυτούς που δεν το έκαναν. Η συγκεκριμένη έρευνα δείχνει επίσης ότι το πόσιμο νερό μπορεί να επιταχύνει το μεταβολισμό κατά περίπου 24 θερμίδες για κάθε 2 ποτήρια των 250ml που καταναλώνονται. Είναι ενδιαφέρον ότι ο αριθμός των θερμίδων που καίγονται μειώνεται όταν το νερό βρίσκεται κοντά στη θερμοκρασία του σώματος. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι το σώμα χρησιμοποιεί περισσότερη ενέργεια για να θερμάνει το κρύο νερό μέχρι τη θερμοκρασία του σώματος.

Οι παραπάνω επιδράσεις των υγρών στον μεταβολισμό και τη μείωση βάρους ισχύουν κυρίως για το νερό, όχι για ποτά με θερμίδες (π.χ. αναψυκτικά κ.λ.π.). Σε μια άλλη ανασκόπηση, η συνολική πρόσληψη θερμίδων ήταν 8-15% υψηλότερη όταν οι άνθρωποι έπιναν σακχαρούχα ποτά, γάλα, χυμούς ή άλλα αναψυκτικά με τα γεύματα.

Ωστόσο, μεμονωμένα το νερό παράλληλα με τα γεύματα μπορεί να σας βοηθήσει:

  • να ρυθμίσετε την όρεξή σας,
  • να αποφύγετε την υπερκατανάλωση τροφής και
  • να ενισχύσετε την απώλεια βάρους

Προσοχή!: Αυτά δεν ισχύουν για θερμιδοφόρα ποτά και ροφήματα.

 

Σημαντική Σημείωση:

Για τους περισσότερους ανθρώπους, η κατανάλωση υγρών με τα γεύματα είναι απίθανο να επηρεάσει αρνητικά την πέψη. Ωστόσο, αν υπάρχει γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ), τα υγρά συνδυαστικά με τα γεύματα μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά. Αυτό συμβαινει επειδή τα υγρά προσθέτουν όγκο στο στομάχι, ο οποίος αυξάνει την πίεση ενδοκοιλιακά σαν να έχει προηγηθεί ένα μεγάλο γεύμα. Κάτι τέτοιο μπορεί να οδηγήσει σε παλινδρόμηση οξέος από το στομάχι  προς τον οισοφάγο με αρνητικά αποτελέσματα για τον βλεννογόνο του οισοφάγου και όχι μόνο.

Συνεπώς, ο περιορισμός της πρόσληψης υγρών με τα γεύματα μπορεί να μειώσει σημαντικά τα συμπτώματα παλινδρόμησης.

 

Εν κατακλείδι…

  • Όταν πρόκειται για την κατανάλωση υγρών με τα γεύματα, στηρίξτε την επιλογή σας σε αυτό που αισθάνεστε καλύτερα. Εάν η κατανάλωση υγρών με το φαγητό είναι επώδυνη, δημιουργεί φούσκωμα ή επιδείνωση στην γαστρική παλινδρόμηση, αποφύγετε να πίνετε υγρά πριν ή μεταξύ των γευμάτων. Διαφορετικά, δεν υπάρχουν αξιόλογες ενδείξεις ότι πρέπει να αποφεύγετε να συνδυάζετε το νερό με τα γεύματα.
  • Αντίθετα, τα ποτά που καταναλώνονται πριν ή κατά τη διάρκεια των γευμάτων μπορούν να προωθήσουν την ομαλή πέψη, να οδηγήσουν στη βέλτιστη ενυδάτωση και να σας δώσουν αίσθημα πληρότητας.
  • Απλά θυμηθείτε ότι το νερό είναι η πιο υγιεινή επιλογή!