Υπέρταση

Ως υπέρταση ορίζεται η αύξηση της αρτηριακής πίεσης σε συνθήκες ηρεμίας και έπειτα από επαναλαμβανόμενες μετρήσεις. Συγκεκριμένα, ένας ενήλικας θεωρείται ότι πάσχει από υπέρταση όταν η συστολική αρτηριακή του πίεση (ΣΑΠ) υπερβαίνει τα 140 mmHg και η διαστολική αρτηριακή του πίεση (ΔΑΠ) τα 90 mmHg.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Η υπέρταση αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου ανάπτυξης καρδιαγγειακών παθήσεων, όπως η υπερτροφία της αριστερής κοιλίας, η στεφανιαία νόσος, η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (αιμμοραγικό και θρομβωτικό) καθώς και ορισμένα νοσήματα των νεφρών. Θεωρείται ιδιαίτερα επικίνδυνη, καθώς δεν έχει συμπτώματα και συχνά παραμένει αδιάγνωστη για μεγάλο χρονικό διάστημα, επιβαρύνοντας τη λειτουργικότητα των αγγείων.

ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΣ

Υπολογίζεται ότι σε ανεπτυγμένες χώρες και σε ηλικίες άνω των 55 ετών, 1 στα 2 άτομα εμφανίζει υπέρταση, ενώ και τα άτομα με φυσιολογική πίεση έχουν πολύ αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν τη νόσο στην υπόλοιπη ζωή τους. Ακόμη, υπέρταση εμφανίζεται α) πιο συχνά στη μαύρη φυλή, β) σε άνδρες συγκριτικά με γυναίκες μέχρι την εμμηνόπαυση οπότε και η διαφορά εξαλείφεται και γ) σε υψηλά κοινωνικοοικονομικά στρώματα.

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Ο θεράπων ιατρός καθορίζει το είδος της θεραπευτικής προσέγγισης. Συνήθως απαιτείται συνδυασμός φαρμακευτικής αγωγής και αλλαγή στον τρόπο ζωής.

Μελέτες έχουν υποδείξει τη σημασία των εξής ενεργειών σε ένα πρόγραμμα ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης:

  • Μείωση του σωματικού βάρους κατά περίπου 10%, κάτι που θεωρείται πιο σημαντικό και από τις συστάσεις για μείωση του αλατιού. Να τονιστεί ότι δεν είναι απαραίτητη η απότομη απώλεια βάρους προκειμένου να επιτευχθεί ρύθμιση της πίεσης. Ο ρυθμός, και εδώ, δε θα πρέπει να ξεπερνάει το μισό με ένα κιλό την εβδομάδα. Είναι πολύ σημαντικό να επισημάνουμε ότι η απώλεια βάρους ενισχύει τη δράση των αντι-υπερτασικών φαρμάκων, γεγονός που συχνά οδηγεί σε μείωση της δοσολογίας τους.
  • Υιοθέτηση μιας διατροφής χαμηλής σε ολικό, κορεσμένο λίπος και χοληστερόλη, πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως και χαμηλής λιποπεριεκτικότητας γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως η δίαιτα DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) που προτείνει η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία.
  • Αύξηση της σωματικής δραστηριότητας 3 φορές την εβδομάδα για 30 λεπτά.
  • Μείωση της κατανάλωσης άλατος (χλωριούχο νάτριο) σε λιγότερο από 6 γραμμάρια την ημέρα. Σύμφωνα με τη μεγάλη μελέτη INTERSALT, φαίνεται ότι η μείωση του αλατιού έχει άμεσα αποτελέσματα στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και της θνησιμότητας. Ωστόσο, μόνο 30-50% των υπερτασικών ατόμων παρουσιάζουν ευαισθησία στο αλάτι (δηλαδή παρατηρείται αύξηση της πίεσης με παράλληλη αύξηση του νατρίου και μείωση της πίεσης κατόπιν μειωμένης πρόσληψης αλατιού). Τα ευαίσθητα στο αλάτι άτομα είναι συνήθως οι πληθυσμοί διαβητικών, οι ηλικιωμένοι, οι παχύσαρκοι και τα άτομα με αφρικανική ή αμερικανική καταγωγή.
  • Αύξηση της πρόσληψης καλίου σε πάνω από 3.500 mg την ημέρα.
  • Μείωση της κατανάλωσης αλκοόλ [1 ποτηράκι (15γρ αλκοόλης) για τις γυναίκες ή 2 (30γρ αλκοόλης) για τους άνδρες ημερησίως].
  • Λήψη ασπιρίνης σε ασθενείς υψηλού κινδύνου.

Το διαιτητικό πλάνο παρακάτω βασίζεται σε μια δίαιτα 2.000 θερμίδων, σύμφωνα με τις συστάσεις της δίαιτας DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension). Ο αριθμός των μερίδων μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο, ανάλογα με τις θερμιδικές ανάγκες κάθε ανθρώπου.