Θέλω να αδυνατίσω. Να πίνω νερό με λεμόνι;

Το νερό με λεμόνι είναι ένα ρόφημα για το οποίο έχει διατυπωθεί κατά καιρούς η άποψη ότι σχετίζεται με πολλαπλά οφέλη υγείας μεταξύ των οποίων και η συνεισφορά του στην απώλεια βάρους (ως μέρος πολλών διαιτών ή από μόνο του).

Πάμε να δούμε λοιπόν αν αυτός ο ισχυρισμός έχει κάποια επιστημονική βάση.

Ισχυρισμός 1:

Το νερό με λεμόνι έχει πολύ λίγες θερμίδες, άρα βοηθά στη μείωση των θερμίδων

Σίγουρα η βασικότερη αρχή για μια επιτυχημένη προσπάθεια απώλειας λίπους είναι ο συνεχής θερμιδικός περιορισμός. Συνεπώς αν υποθέσουμε ότι 1 ποτήρι νερό με χυμό από μισό λεμόνι δίνει μόλις 6 θερμίδες και κάποιος αντικαταστήσει τον πρωινό του χυμό,  που αποδίδει 120 θερμίδες στα 240ml με το λεμονόνερο, τότε σαφώς δημιουργείται ένα ενεργειακό έλλειμμα που προοδευτικά θα οδηγήσει σε απώλεια βάρους. Βέβαια, το ίδιο θα συνέβαινε ακόμα και αν το άτομο απλώς καταργούσε το χυμό του, χωρίς να το αντικαταστήσει με κάποιο άλλο μη θερμιδογόνο ρόφημα.

Ισχυρισμός 2:

Το νερό με λεμόνι βοηθά στην αποτοξίνωση

Η αποτοξίνωση δεν είναι τίποτε άλλο από την απομάκρυνση άχρηστων ουσιών και παραπροϊόντων του μεταβολισμού από τον ανθρώπινο οργανισμό, που επιτελείται καθημερινά από 3 βασικά όργανα: ήπαρ, νεφρούς και έντερο. Δυστυχώς, όσο και αν ίσως ακούγεται «πιασάρικο» δεν υπάρχουν τρόφιμα που να κάνουν αποτοξίνωση. Απαιτείται ένα σύνολο συμπεριφορών υγείας (πχ τακτική κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, άσκηση, πολύ νερό, μη άσκοπη λήψη φαρμάκων κλπ), ώστε να προάγεται η ακέραιη λειτουργία αυτών των σημαντικών οργάνων.

Ισχυρισμός 3:

Το νερό με λεμόνι βοηθά στην ενυδάτωση, άρα και στην απώλεια βάρους.

Πράγματι νεότερα δεδομένα αναδεικνύουν τη σημασία της επαρκούς ενυδάτωσης όχι μόνο για τη γενικότερη εύρυθμη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού (μεταφορά θρεπτικών συστατικών, ενίσχυση νεφρικής λειτουργίας, αύξηση συγκέντρωσης και προσοχής κ.λπ) αλλά και για την απώλεια βάρους (ενίσχυση της λιπόλυσης με διάφορους μηχανισμούς) [Thornton et al, Front Nutr 2016]. Παράλληλα, η αυξημένη κατανάλωση νερού μειώνει την επαναρρόφηση νατρίου σε έναν υγιή «νεφρικά» οργανισμό, υποβοηθώντας έτσι την κατακράτηση υγρών [Negoianu D and Goldfarb S, JASN 2008]. Ωστόσο, και πάλι, η προσθήκη λεμονιού στο νερό δεν φαίνεται να παρέχει επιπρόσθετο όφελος σε σχέση με το να πίνει κάποιος μόνο νερό.

Ισχυρισμός 4:

Το νερό με λεμόνι ενισχύει το μεταβολισμό

Διάφορες μελέτες έχουν εξετάσει τη σχέση μεταξύ της κατανάλωσης νερού και της αύξησης του μεταβολικού ρυθμού, δηλαδή των θερμίδων που καταναλώνονται αυτόματα από τον οργανισμό για τις βασικές του λειτουργίες. Ερευνητές προτείνουν ότι η επαρκής ενυδάτωση ενισχύει τη λειτουργία των μιτοχονδρίων, οργανιδίων υπεύθυνων για την παραγωγή ενέργεας στα κύτταρά μας, συνεισφέροντας έτσι στην αύξηση του μεταβολισμού, και σε πιθανή επακόλουθη απώλεια βάρους [Thornton et al, Front Nutr 2016]. Επίσης, πολλές μελέτες έχουν αναδείξει το θερμογενετικό όφελος από την κατανάλωση νερού. Μελέτη σε 14 Γερμανούς εθελοντές έδειξε ότι η κατανάλωση 500ml νερού έχει φανεί ότι αυξάνει το μεταβολισμό κατά περίπου 30% για 30-40 λεπτά [Boschamann et al, J Clin Endocrinol Metab 2003]. Στα ίδια συμπεράσματα κατέληξαν και ερευνητές στο Ισραήλ μελετώντας 21 υπέρβαρα παιδιά στα οποία, παρατηρήθηκε αύξηση του μεταβολισμού κατά 25% για >40 λεπτά μετά την κατανάλωση νερού σε ποσότητα 10ml/kg [Dubnov-Raz G, Int J Obes (Lond) 2011]. Υπερέχει όμως το νερό με λεμόνι σε σχέση με το απλό νερό; Δυστυχώς, ούτε εδώ φαίνεται να υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να προτείνουν την προσθήκη λεμονιού με σκοπό περαιτέρω οφέλη.

Ισχυρισμός 5:

Το νερό με λεμόνι βοηθά στην απώλεια βάρους

Μελέτες δείχνουν ότι το νερό πράγματι συνεισφέρει στην επίτευξη κορεσμού, ειδικά όταν λαμβάνεται πριν τα γεύματα και μπορεί να βοηθήσει στην μειωμένη πρόσληψη θερμίδων στο επακόλουθο γεύμα [Davy B, JADA 2008]. Μάλιστα σε υπέρβαρα άτομα η κατανάλωση 500ml νερού πριν από κάθε γεύμα επέφερε 44% μεγαλύτερη απώλεια βάρους, συγκριτικά με την εφαρμογή μόνο της δίαιτας σε 3 μήνες [Dennis E, Obesity (Silver Spring) 2010]. Ωστόσο, για άλλη μια φορά κανένα επιπρόσθετο όφελος από την προσθήκη λεμονιού.

 *Φυσικά, εδώ να σημειώσουμε ότι η προσθήκη λεμονιού προσδίδει ιδιαίτερη γεύση στο νερό και βοηθά κάποια άτομα να το καταναλώνουν πιο εύκολα και πιο ευχάριστα, οπότε σε αυτή την περίπτωση ίσως δρα βοηθητικά και μπορεί να εξεταστεί από τον διαιτολόγο ως στρατηγική αύξησης των συνολικών υγρών μέσα στην ημέρα.

 Τα οφέλη του λεμονιού

Μπορεί το νερό με λεμόνι να μην βοηθά περισσότερο από το απλό νερό στη ρύθμιση της όρεξης, την πιθανή αύξηση του μεταβολισμού και τον έλεγχο του βάρους, όμως δεν πρέπει να παραβλέψουμε ότι πρόκειται για ένα τρόφιμο πολύ θρεπτικό, πλούσιο σε:

  • Λεμονοειδή = φυτοχημικά που δρουν ενάντια στο οξειδωτικό στρες, μειώνοντας την παραγωγή ελευθέρων ριζών
  • Βιταμίνη C = σημαντική υδατοδιαλυτή βιταμίνη απαραίτητη για ποικίλες λειτουργίες όπως η σύνθεση κολλαγόνου, η σύνθεση νευροδιαβιβαστών, η αντιοξειδωτική προστασία και άλλα
  • Κιτρικά = ιδιαίτερης σημασίας για την πρόληψη νεφρολίθων ασβεστίου. Χαρακτηριστική είναι η ικανότητα των κιτρικών να δεσμεύουν το ασβέστιο των ούρων, δημιουργώντας κιτρικό ασβέστιο, και να εμποδίζουν το σχηματισμό λίθων ασβεστίου.

Φυσικά αυτά τα οφέλη παρέχονται οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας και αν καταναλωθεί το λεμόνι, όχι μόνο το πρωί, αλλά και αν δεν είναι στυμμένο μέσα σε ένα ποτήρι με νερό αλλά στο φαγητό μας.

Σε ποιες περιπτώσεις θέλει προσοχή;

Η κατανάλωση νερού με λεμόνι με το που ξυπνάμε αντενδείκνυνται σε άτομα τα οποία πάσχουν από κάποιας μορφή φλεγμονή στον οισοφάγο, το στομάχι ή έχουν γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση (ιδιαίτερα συχνό σε άτομα με αυξημένο σωματικό βάρος) καθώς η οξύτητά του θα επιδεινώσει το υποκείμενο νόσημα. Ωστόσο, ακόμα και άτομα χωρίς τα παραπάνω νοσήματα μπορεί να νιώσουν στομαχική δυσφορία από το συγκεκριμένο ρόφημα οπότε και πάλι θέλει προσοχή.

 

Βιβλιογραφία

  • Thornton et al, Increased Hydration Can Be Associated with Weight Loss Front Nutr 2016
  • NegoianuD and Goldfarb S, Just add water, JASN 2008
  • Boschamann et al, Water-induced Thermogenesis J Clin Endocrinol Metab 2003
  • Dubnov-Raz G, Influence of Water Drinking on Resting Energy Expenditure in Overweight Children, Int J Obes (Lond) 2011
  • Dennis E, Water Consumption Increases Weight Loss During a Hypocaloric Diet Intervention in Middle-aged and Older adults, Obesity (Silver Spring) 2010
  • Davy B, Water Consumption Reduces Energy Intake at a Breakfast Meal in Obese Older Adults, JADA 2008
  • Kang D, Long-term Lemonade Based Dietary Manipulation in Patients With Hypocitraturic Nephrolithiasis, J Urol 2007