Διαβήτης τύπου 1 και φαγητό εκτός σπιτιού; ΓΙΝΕΤΑΙ!

Ξυπνάμε, τρώμε πρωινό, τρέχουμε, δουλεύουμε, τρώμε, γυρνάμε σπίτι, τρώμε και πάλι απ΄ την αρχή… Είναι λογικό ο καθένας μας να θέλει χρόνο να ξεκουραστεί, να ηρεμήσει, να διασκεδάσει με την παρέα του, να βγει μια βόλτα, για ένα ποτό, να δειπνήσει έξω με τους αγαπημένους του! Είναι μια επιθυμία, μια ανάγκη, μια υποχρέωση ορισμένες φορές. Τι κάνουμε όσον αφορά στη διατροφή μας σε αντίστοιχη περίπτωση? Φροντίζουμε… φροντίζουμε να κάνουμε τις σωστές επιλογές χρόνου, εστιατορίου, πιάτου, ποσοτήτων, συνοδευτικών, αλκοολούχων ποτών και πάνω απ’ όλα παρέας!

Τι κάνουμε όμως αν ο Διαβήτης τύπου 1 μας «χτύπησε την πόρτα»; Σύμφωνα με τον λαό «Η ζωή συνεχίζεται», αρκεί να φροντίσουμε εμείς για το αντίστοιχα υψηλό επίπεδο στο οποίο θα συνεχιστεί. Και στα πλαίσια αυτού, το να δειπνήσεις εκτός σπιτιού με το σύντροφό σου, την οικογένεια σου ή την παρέα σου, μόνο κακό δεν είναι! Είναι η κατάλληλη ώρα να αντιληφθείς την αξία της εκπαίδευσης πάνω στη διατροφή, τα ισοδύναμα Υδατανθράκων που με τόσο ζήλο σου αναφέρει ο θεράπων ιατρός σου και να τα εφαρμόσεις στην πράξη, να δεις ότι όντως εφαρμόζονται, και όντως σου πάει να είσαι καλά!

Αρχικά, ας οργανώσουμε το δείπνο εκτός σπιτιού ώρα αντίστοιχη με αυτή που θα έτρωγες αν έμενες σπίτι. Είναι πολύ σημαντικό να μην ταράσσουμε το ωρολογιακό πρόγραμμα των γευμάτων μας. Οι ορμόνες εκκρίνονται με βάση τον κιρκάδιο ρυθμό του κάθε οργανισμού, καλό είναι, λοιπόν, να σεβαστούμε το ρυθμό που μας κρατάει υγιείς. Έτσι μειώνεται η πιθανότητα να καθυστερήσετε πάρα πολύ το προγραμματισμένο σας γεύμα, απορρυθμίζοντας το γλυκαιμικό σας προφίλ, βιώνοντας κάποιες φορές κάποιο υπογλυκαιμικό επεισόδιο. Στην περίπτωση, ωστόσο, που χρειαστεί να καθυστερήσετε λίγο από την προγραμματισμένη ώρα, συστήνεται η κατανάλωση ενός μικρού φρούτου ή κάποιας άλλης πηγής υδατανθράκων σε μικρή ποσότητα, π.χ. 2 φρυγανιές, ώστε να αποφύγετε ανεπιθύμητες επιπλοκές, π.χ. υπογλυκαιμία.

ινσουλίνη πριν το φαγητό, θα μπορούσατε να τα πάρετε μαζί σας στο εστιατόριο και να ρωτήσετε ίσως σε πόση ώρα πρόκειται να σας σερβίρουν, ώστε να ρυθμίσετε το χρόνο λήψης και τη δοσολογία του φαρμάκου ή την έγχυση της ινσουλίνης αντίστοιχα. Τέλος, συστήνεται, κάθε φορά που καταναλώνετε γεύματα σε διαφορετική από την προγραμματισμένη ώρα, πράγμα που καλό είναι να αποφεύγετε, να ελέγχετε τα σάκχαρα αίματος πιο συχνά!

Ας το πάμε τώρα λίγο αναδρομικά, γιατί για να κάνετε κράτηση στο εστιατόριο που επιθυμείτε, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να το βρείτε. Παρακάτω παρουσιάζονται ορισμένα κριτήρια – υπηρεσίες απαραίτητες ώστε  να επιλέξετε το εκάστοτε εστιατόριο.

  • Αρχικά, όπως προαναφέρθηκε, να δίνει το περιθώριο της κράτησης.
  • Να υπάρχει η δυνατότητα αν ζητήσετε κάποιο ιδιαίτερο πιάτο την ώρα που κάνετε την κράτηση να σας το προετοιμάσουν.
  • Να μπορούν να υπολογίσουν σε πόση ώρα περίπου θα σας σερβίρουν ώστε να το συνυπολογίσετε στο χρόνο λήψης φαρμάκου/ ινσουλίνης.
  • Να περιέχει στον κατάλογο υγιεινές επιλογές και παρασκευές πιάτων, ανοιχτά σε προσαρμογές που θα ζητήσει ο πελάτης, κι όχι μόνο επεξεργασμένα και τηγανιτά.
  • Πιάτα με υλικά χαμηλών θερμίδων τύπου light, αλλά και πιάτα για ιδιαίτερες κατηγορίες καταναλωτών, π.χ. Vegetarian.
  • Πρώτες ύλες καλής ποιότητας.
  • Να παρέχει το περιθώριο του να σερβίρει τη σάλτσα «στην άκρη του πιάτου» χωρίς να δυσανασχετεί ο σερβιτόρος και προφανώς χωρίς να τίθεται ζήτημα «παράξενου» πελάτη.
  • Να μην τίθεται ζήτημα ελάχιστου αριθμού πιάτων ανά τραπέζι και ελάχιστου ποσού χρέωσης ανά άτομο.
  • Να σερβίρει την αγαπημένη σας κουζίνα!

Και τώρα τίθεται το θέμα του τι θα επιλέξετε! Είναι πολύ σημαντικό να μην αφήσετε στο σπίτι τις βασικές γνώσεις που αποκομίσατε από τον φροντιστή-εκπαιδευτή-ιατρό-διαιτολόγο σας περί βασικών κατηγοριών τροφίμων και θρεπτικών συστατικών, μαζί με το άγχος και τις ανησυχίες που ελπίζω να αφήσατε!

  • Προτιμήστε πιάτα ψητά στο φούρνο, στο grill ή στην κατσαρόλα, ελάχιστα σοταρισμένα, και σίγουρα όχι τηγανιτά.
  • Επιλέξτε απλά κι όχι σύνθετα φαγητά π.χ. μπριζόλα μοσχαρίσια με ρύζι και ψητά λαχανικά Vs παστίτσιο, ώστε να έχετε σαφή εικόνα των συστατικών του πιάτου σας, να μην υποθέτετε με τί είναι γεμιστό το καλαμάρι για παράδειγμα, και να μπορείτε έτσι να υπολογίσετε τις μερίδες – ισοδύναμα που καταναλώνετε και τις αντίστοιχες μονάδες ινσουλίνης που πρέπει να κάνετε. Οι υγιεινές επιλογές είναι γεγονός πως δεν είναι το πλέον σύνηθες φαινόμενο σε έναν κατάλογο εστιατορίου, ωστόσο υπάρχουν και είναι εκεί για να τις δοκιμάσετε και να παροτρύνετε και τους υπόλοιπους να τις προτιμήσουν.
  • Σε περίπτωση που δειπνήσετε σε ταβέρνα, επιλέξτε κάποιο φιλέτο κοτόπουλο ή 2 καλαμάκια στο grill, αντί να παραγγείλετε κάποια μπριζόλα χοιρινή που δε μπορείτε να ελέγξετε την περιεκτικότητά της σε λίπος αλλά και την ποιότητά του που είναι σίγουρα κακό λίπος – κορεσμένο
  • Από την άλλη αν καταλήξετε σε κάποιο Ιταλικό, με τα ζυμαρικά γύρω σας να κάνουν πασαρέλα, επιλέξτε ένα πιάτο ζυμαρικών με λαχανικά και κοτόπουλο ή θαλασσινά, συγκριτικά της κρέμας γάλακτος και του χοιρινού – Bacon, προσούτο.
  • Αν αγαπημένο πιάτο της παρέας σας είναι η Pizza, προφανώς δε θα μείνετε σπίτι αν η παρέα επιλέξει να φάει pizza, ωστόσο δεν υπάρχει κανένας λόγος να φάτε μία ολόκληρη μόνοι σας, μπορείτε να τη μοιραστείτε με κάποιον από το τραπέζι σας, ενισχύοντας έτσι και το αίσθημα της ομαδικότητας! Επιπλέον, δε χρειάζεται να επιλέξετε αυτή με το διπλό τυρί και λαχανικά, η επιλογή στο τέλος με το τυρί χαμηλών λιπαρών, λαχανικά και μανιτάρια, υπάρχει, τολμήστε να τη δοκιμάσετε!

Tips:

  1. Καταναλώστε λιγότερες θερμίδες όλη την ημέρα ώστε να υπάρχει ένα μικρό περιθώριο ελευθερίας στο δείπνο, που το έχουν μαγειρέψει σίγουρα με περισσότερο λίπος απ’ ότι θα το προετοιμάζατε εσείς σπίτι. Για παράδειγμα μπορείτε να επιλέξετε ως ελαφρύ μεσημεριανό με 2 αυγά βραστά (που έχουν πολύ υψηλό δείκτη κορεσμού και θα σας κρατήσουν μέχρι το βράδυ χωρίς να σας επιβαρύνουν με πολλές θερμίδες), 1 κριθαρένιο παξιμαδάκι (που περιέχει πολλές ίνες) και σαλάτα με λιγότερο λάδι απ΄ ότι συνηθίζετε (καθώς θα ακολουθήσει γεύμα με σημαντικά περισσότερο λίπος)
  2. Δώστε ιδιαίτερη έμφαση στην κατανάλωση αλκοόλ, συνυπολογίζοντάς το στις μονάδες ινσουλίνης που θα χρειαστείτε, ώστε να αποφύγετε πιθανή υπογλυκαιμία (καθώς παρεμποδίζεται η ηπατική γλυκογονόλυση). 2 μερίδες αλκοόλ είναι αρκετές!
  3. Καταναλώστε άφθονη σαλάτα, με λεμόνι – ξίδι, κι όχι κάποιο dressing, κατά τη διάρκεια του δείπνου.
  4. Φροντίστε να πιείτε 2 – 3 ποτήρια νερό, τουλάχιστον.
  5. Μη διστάσετε να ρωτήσετε το σερβιτόρο για τυχόν απορίες ως προς την παρασκευή του πιάτου, είναι εκεί για να σας εξυπηρετήσει κι αν είστε ευγενικοί μπορεί να σας συμπαθήσει και να σας κεράσει ένα γλυκό στο τέλος! Μοιραστείτε το με το διπλανό σας και μην αρνηθείτε την προσφορά του καταστήματος. (Μην ξεχάσετε να κάνετε την αντίστοιχη μονάδα ινσουλίνης!!)
  6. Διασκεδάστε!

Πηγές:

  1. American Diabetes Association
  2. Joslin Clinic, Diabetes Outpatient Intensive Treatment (DO IT, Program Workbook)

Ευχαρστούμε την Κωνσταντίνα Ζαφειροπούλου, Κλινική Διαιτολόγο, για τη βοήθειά της στη συγγραφή του παραπάνω άρθρου